Ömer Ekinci, Mantık Oyunları ve Bir Milyon Dolar

17 Ağustos 2015 Pazartesi günü, Star gazetesi internet yazarlarından Ömer Ekinci; ”Başbakanı utandıran 1 milyon doların hikayesi” adlı bir yazı kaleme aldı.

Yazının kurgusu iyi bir yerden başlamakla beraber, yazıda yapılan karşılaştırmalar ve varılan sonuç gerçekten insanı hayretlere düşürüyor. Ömer Ekinci’yi yakından tanıyorum. Girişimcilik üzerine birçok insana faydası dokundu ve hala dokunuyor. Fakat böyle bir yazı yazarak, birçok maddi hatayı işlemesini de anlamak mümkün değil.

Konuyu uzatmadan yazıya gelirsem; yazının temel tezlerini Ömer Ekinci’nin ifadeleri ile sıralıyorum:

1-Banka hesaplarında 1 milyon lira ve üzeri parası bulunanların sayısı 2015’in ilk 6 ayında 8 bin 967 artarak 86 bin 177’e ulaştı.

2-1985 yılında Başbakan Turgut Özal, Lüksemburg’a giderek Türkiye Cumhuriyeti adına 1 milyon lira parayı, oradaki bir şirketin genel müdüründen rica etmiş.

Bu durumun acıklı ve kötü bir durum olduğunu anlattıktan sonra, şu sonuçlara varmış.

1-1985’in Başbakanının kapı kapı dolaşıp talep ettiği borç miktarı, bugün bu ülkede 86 bin 177 kişinin her birinin banka hesabında mevcut.

2-1985 Türkiye’sinin 3-4 Milyar dolarlık ihracatı bugün 173 Milyar dolar. O günkü Türkiye’nin toplam ihracatını bugün tek bir sanayi şirketimiz yapıyor.

Son olarak şöyle bir temennide bulunuyor.

Ama yarına varabilmenin yolu bugünü doğru tanımlamaktan; Bugünü doğru tanımlamanın yolu da dünü iyi hatırlamaktan geçiyor.

Şimdi gelin, bu yazıdaki ciddi hataları sıralayalım;

1-1985 yılındaki 1 milyon lira ile 2015 yılındaki 1 milyon lirayı aynı görüp kıyaslayamazsınız. En basitinden, paranın zaman değeri diye bir şey vardır. Bahsettiğiniz yıl, 30 yıl öncesi. Tüm yıllar içinde ortalama yıllık faizi %10-12 arası kabul etseniz o paranın günümüzdeki değerinin 18 ile 30 milyon lira arasında bir değer olduğunu görmüş olursunuz. Bu durumda 2015 yılında 1 milyon lirayı sahip 86 bin kişi, 1985 verilerine göre ortalama bir karşılaştırma yaptığımız zaman 4777 ile 2866 kişiye denk geldiğini görürüz.

2-Yazıda 1985 yılındaki ihracatın 3-4 milyar dolar olduğu söyleniyor ama TÜİK verilerine baktığımızda, bu değerin 7 milyar 958 milyon dolar olduğunu görüyoruz. 2015 yıllık yapılan ihracat belli olmadığı için, yine TÜİK sitesinden 2014 yılındaki ihracat miktarına bakarsak 157 milyar 610 milyon dolar olduğunu görüyoruz. Nasıl o dönemdeki parayı, bu dönemdeki para ile doğrudan kıyaslamak anlamsız olduğu gibi bu ihracat rakamlarını da doğrudan kıyaslamak anlamsızdır. Yapılacak anlamlı yorumlardan birisi şu olabilir; ihracatın ithalatı karşılama oranı. Bu orana baktığımızda 1985 yılı %70,2 iken 2014 yılında ise %65,1’dir. Oran kıyaslamasına baktığımızda 1985 yılının 2014 yılından daha iyi olduğunu görüyoruz.

3-Son olarak bir ülkede 1 milyon liraya sahip olan insanların sayısının fazla olması ya da her yıl artması, ilk bakışta iyi gözükebilir ama ülkenin geneli için iyi bir şey değildir. Eğer bu paraya sahip bireylerin sayısı artarken, yoksulluk düşüyor ve iki ayrı uçtaki (zengin-fakir) insanlar arasında oran düşüyor ise o zaman iyidir diyebiliriz. Aksi halde; iki grup arasındaki skalanın genişlemesinden başka bir işe yaramaz.

Bu yazıyı neden yazdığımı gelirsek;

Sosyal medyada her gün gerçek olmayan birçok haberin yayımlanması ve çoğu insanın hiç düşünmeden, kaynak görmeden paylaşım yapması; insanların düşünmemesine, araştırma yapmamasına ve bir bakıma oturduğu yerden her konuda ahkam kesmesine sebep oluyor. Herkes iyi bildiği konularda, hakikati ortaya çıkarmak, iyi bir şeyler üretmek, düşünmek, emek vermek, ülkesi için çaba göstermek ve ilkeleri uğruna yaşaması gerekirken; çıkarı uğruna yaşayanların artığını görüyoruz. Ömer Ekinci’nin öyle bir karakter olduğunu söylemiyorum. Aksine ülkesi için emek vermeyi en çok isteyenlerden birisidir. Köşe yazarlığı yaptığı bir gazetede okuyanların gerçeği görmelerine ışık olması açısından; daha sorumlu olmaya davet ediyorum. Bunun haricinden, bu yazının siyaset ya da vb. herhangi bir ideolojik tarafgirlikle de ilgisi yoktur.

Reklamlar

Yayınlayan

Musa Ünalan

Fırat Üniversitesi'nde araştırma görevlisi. Pazarlama alanında doktora öğrencisi. İlgi Alanları (Birincil) : Tüketici Psikolojisi, Marka Yönetimi, Veri Analizi. (İkincil) : Davranış Ekonomisi, Bilim Felsefesi, Din Psikolojisi https://musaunalan.com/hakkimda/

“Ömer Ekinci, Mantık Oyunları ve Bir Milyon Dolar” için 2 yorum

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

w

Connecting to %s