5. Hafta: Düşünce Dünyamıza Katkı için 15 Sözcük ve Bir Sanat Eseri

Kurban Bayramı’ndan ötürü cumartesi günü yazıyı yetiştiremedim. Bir-iki gün gecikmeyle hazır oldu. Yazı vesilesiyle geçmiş bayramınızı da kutluyorum.

Takip edenler bilir, bazı sözcüklerin (bazen çoğunun) anlamını gündelik dilde ne anlam ifade ettiğini biliyor olabiliriz. Fakat ben birtakım kelimeleri özellikle yazıyorum. Sözcüğün nerden geldiği, kökeni ve varsa hikayesinin ilgi çekici olmasından ötürü paylaşıyorum. Düşünce dünyamızda bağlantılar kurmamızda faydalı olacağı düşüncesiyle…İyi okumalar 🙂

1-Hodbin

Farsça bir sözcük olan χod bīn; kendine bakan, bencil anlamına gelir.

2-Kurban

 Arapça ḳurbāntanrıya sunulan adak; İbranice ḳārab, yakın olmak, yaklaşmak, hediye vermek, adak sunmak anlamlarına gelir.

3-Vegan

İngilizce bir sözcük olan vegan, hayvani ürün yemeyen kimselere denir. Vegan kelimesi 1944 yılında Donald Watson önderliğinde toplanan altı kişilik bir kurulda, ingilizcedeki ‘vegetarian’ sözcüğünün ilk ve son hecelerinin birleştirilmesiyle türetildi (VEG-etari-AN). Yine Donald Watson önderliğinde kurulan The Vegan Society’nin tanımına göre veganizm, mümkün ve uygulanabilir olduğunca, hayvanlara yönelik her türlü sömürü ve zulmü dışlamaya çalışır.

4-Votka

Rusça bir sözcük olan vodka, 1. özsuyu, usare, 2. bir alkollü içki anlamlarına gelir.

5-Fazilet

Arapça faḍīla(t)üstünlük, seçkinlik, erdem anlamlarına gelir. İslam’da fazilet terimi; insanın, kendi sınırlılığın kâinatın sonsuzluğu içindeki ehemmiyetsizliğini, küçüklüğünü idrâk etmesi ve şahsına olduğundan fazla değer vermemesidir. Fazîletli insan, sâlim düşünen insandır. O, ‘çaresi bulunan şeylerde acze, çaresi olmayan şeylerde de âh u vâha düşmez…’ Aksine o, kaçınılması imkân dahilinde olan şeyler için, elinden gelen her şeyi yapar ve kaçınma yollarını araştırır. İrâde ve imkânlarını aşan hâdiseler karşısında da teslim olma yolunu seçer.

6-Derdest

Farsça bir sözcük olan dardast; elde, yakalanmış, tutuklu anlamına gelir.

7-Apoloji

Fransızca apologie İngilizce apology sözcüğü; 1. övgü (esk.), 2. savunma, özür dileme anlamlarına gelir. Eski Yunancada apología, birinin lehine söylenen nutuk, mahkemede savunma nutku anlamlarına gelir.

8-Bızdık

Ermenice bir sözcük olan bıdig/bızdig; küçük, ufak anlamlarına gelir. Ufaklık manasında çocuklara söylenir.

9-Kermes

Fransızca bir kelime olan kermesse, kilisede ayinden sonra hayır için yapılan satış manasına gelir.

10-Kerime

Arapça bir sözcük olan karīma(t), yüce kadın, hanımefendi anlamlarına gelir.

11-Mukaddime

Arapça bir kelime olan muḳaddima(t), takdim eden şey, önsöz anlamına gelir.

12-Suizan

Arapça bir sözcük olan suizan, kötü düşünmek, kötüye yormak manalarına gelir. Hüsnüzan ise tam tersi manasında kullanılır; iyi düşünmek, iyiye yormak. Suizan sözcüğündeki ilk hece olan sü, arapçada kötülük anlamına gelir. Bu doğrultuda suikast, suistimal sözcüklerini daha rahat kavrayabilirsiniz.

13-Uluhiyet

Arapça bir kelime olan ulūhiyya(t), tanrılık anlamına gelir.

14-Nasyonal

Fransızca national ulusal anlamına gelir. Latince nationalis‘deki natio kavim, soy, aynı kökten gelen insanlar topluluğu anlamına gelir.

15-Avene

Arapça bir sözcük olan awana(t)yardımcılar anlamına gelir. Buradaki yardımcılar ifadesi genelde ayıplayıcı anlamda kullanılır. Örneğin, kötülük yapan birine yardımcı olmak.

Bu haftaki sanat eserimiz ve manası:

Der Kuss (Öpücük)| Gustav Klimt (1907-08)

MaviMelek‘in yorumuyla sizi baş başa bırakıyorum:

”Zamanın önemsizliği ve sonsuzluk duygusunun yoğunluğudur Öpücük‘ü sıradan olmanın dışında tutan. Kadın ve erkek dizlerinin üstünde, bir uçurumun kenarında öpüşüyorlar. Belki de yere uzanmışlar ama kendilerinden geçmiş ve bütünleşmiş oldukları aşikârdır.
Tartışmalar yaratan Klimt’in bu ünlü tablosuna birbirinden farklı birçok yorum yapılmıştır.

Erkeğin aşkı içinde kendini unutuşu, tutkuyla sevdiği kadına sarılmasından anlaşılabilmektedir. Âşık kadının gözleri kapalıdır. Bir eliyle adamın boynuna sarılmış olmasına rağmen diğer eliyle itiyor gibidir. Bu da artık onu istemediğinin işaretidir birçok rivayette.

Gerçeküstü bir aşkın çiçek tarlasındaymış izlenimi veren bu tabloda, kadın ve erkeğin bedenlerindeki şekillerin farklılığını dikkatli bakan gözler hemen görebilir. Kadının giysisi ve saçları baharı anımsatan çiçek desenleriyle bezelidir. Erkeğin saçlarında yosunlar, giysisinde dikdörtgenimsi, mozaik şekiller ve her ikisinde de keskin renk geçişleri boşuna değildir; bir anlamı vardır. Çünkü burada Klimt, kadınla erkek arasındaki ayrıma vurgu yapmak ister gibidir; kadın dünyasının anlaşılmaz ama yumuşak belirsizliği, erkek dünyasının netliği ve kesin doğrularını simgelemektedir aslında bu şekiller.

Öpücük, zamanında hakkettiği ilgiyi maalesef görememiş; ancak çok daha sonraları üzerindeki çiçek desenleri ve imgesel erotizmiyle, 68 Kuşağı’nın Çiçek Çocuklarını etkilemiş ve resim, zamanında görmediği ilgiye uzun yıllar sonra kavuşabilmiştir. En meşhur eserlerinden biri olan Öpücük resmini Klimt 1907-08 arasında yaptı.
Gustav Klimt (14 Temmuz 1862 – 6 Şubat 1918), Avusturyalı sembolist ressamların en beğenilenleri ve bilinenleri arasındadır. Klimt’in birincil resim konusu kadın bedenidir ve eserlerinde ince dekoratif süslemelerle beraber zarif bir erotizm göze çarpar.”

Not: Bazı sözcüklerin anlamı bulunurken nisanyansozluk sitesinden faydalanılmıştır.

Yayınlayan

Musa Ünalan

Fırat Üniversitesi'nde araştırma görevlisi. Pazarlama alanında doktora öğrencisi. İlgi Alanları (Birincil) : Tüketici Psikolojisi, Marka Yönetimi, Veri Analizi. (İkincil) : Davranış Ekonomisi, Bilim Felsefesi, Din Psikolojisi.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s