11. Hafta: Düşünce Dünyamıza Katkı için 15 Sözcük ve Bir Sanat Eseri

1-Hassa

Arapça bir sözcük olan χāṣṣa(t) kökünden gelir. Özellik, hususiyet anlamına gelir. “Büyüklerin çoğunda bu hassa yoktur.” – N. F. Kısakürek

2-Yalak

Türkçe bir sözcük olan yalak, hayvanların su içtikleri taş veya ağaçtan oyma kap anlamına gelir. “Bir de hayvanları sulamak için yalak vardı.” – Halikarnas Balıkçısı

3-Mücavir

Arapça bir sözcük olan mucāwir kökünden gelir. Komşu, civarda olan anlamına gelir.

4-Mücahit

Arapça bir sözcük olan mucāhid kökünden gelir. Kutsal ülküler uğruna savaşan kimse, gayret eden, cihat eden anlamına gelir.

5-Evlek

Yunanca bir sözcük olan avlákion kökünden gelir. Sabanla toprakta açılan yarık, kanal, su arkı anlamına gelir. “Bu korkunç mücadeleye üç evlek toprak için Mustafa’dan başka bizim köyde kimse girişmezdi.” – S. F. Abasıyanık

6-Evrak

Arapça bir sözcük olan awrāḳ kökünden gelir. Yapraklar, (mec.) sayfalar anlamına gelir. “Mektupçu evrak okur, cevap yazar, muhabere işlerini idare ederdi.” – S. Ayverdi

7-Evliya

Arapça bir sözcük olan awliyāˀ kökünden gelir. Dostlar anlamına gelir. Genelde evliyalar için Allah dostları deyimi kullanılır. “Yeşil sarıklı evliya yataklarının huzurunda gibiyim.” – R. H. Karay

8-Süje

Fransızca bir sözcük olan sujet kökünden gelir. Özne, konu anlamına gelir.

9-Şampiyon

Fransızca bir sözcük olan champion kökünden gelir. Savaşçı, harpte teke tek vuruşma için öne çıkan cengâver, bir davanın savunucusu, sporda şampiyon anlamına gelir.

10-Voyvoda

Sırpça bir sözcük olan voivoda kökünden gelir. Kumandan anlamına gelir. Ayrıca vôina kelimesi asker, ordu; voda kelimesi ise kumanda etmek, yönetmek anlamına gelir.

11-Hiyerarşi

Fransızca bir sözcük olan hiérarchie kökünden gelir. Ruhban sınıfı, dini mertebeler anlamına gelir. Ayrıca emir-komuta zinciri, rütbe düzen anlamı da vardır.

12-Tenakuz

Arapça bir sözcük olan tanāḳuẓ kökünden gelir. Çelişme, kendi kendini tahrip etme anlamına gelir.

13-Duayen

Fransızca bir sözcük olan doyen kökünden gelir. Kilise ve üniversitede bir rütbe, dekan anlamına gelir. Ayrıca bir topluluğun en yaşlı ve deneyimli üyesi anlamına gelir.

14-Euzubillah

Arapça bir sözcük olan ˁiyāḏu billāhi kökünden gelir. Allaha sığınma anlamına gelir.

15-Evanjelik

İngilizce bir sözcük olan evangelic(al) kökünden gelir. İncile ait, İncilci anlamına gelir. Ayrıca, Hıristiyanlığı aktif olarak yayma çabasında olan anlamı da vardır.

Bu haftaki sanat eserimiz ve manası:

” Virgin and Child with Saint Anne” Albrecht Dürer

Resimbiterken sitesinden alınan yorum: ” 1471 yılında Almanya’da dünyaya gelen ressam Albrecht Dürer, 16. Yüzyıl Alman resim sanatının en kıymetli kimselerinden biridir. 57 yıllık ömründe oldukça önemli yağlıboya işler veren Dürer, 48 yaşında Kutsal Aile temalı bir resim yaptı. “Virgin and Child with Saint Anne” adındaki bu tablo, New York Metropolitan Müzesi‘nde yer alıyor.

Resimde sol üstten sağ aşağı ve sonra sol aşağı doğru yerleştirilmiş üç figür görüyoruz.Sağ üstte yer alan figür, eserde yaşça en büyük olan Saint Anna’dır. Azize Anna, Meryem’in annesi ve hem Hıristiyanlık hem de İslam alemi için kutsal bir Azizedir. Azize Anna’nın sağ alt tarafında duran genç kızımız ise Meryem‘dir.

Dikkatinizi çekmiştir; Meryem, oldukça genç görünmüyor. 16-17 yaşındaki bir kızın görünümüne sahip Meryem’in bakışları, bizi kucağındaki bebek İsa‘ya yönlendiriyor.

Uyuyan bebek İsa, bize burada ‘ölüm‘ü hatırlatmalı. Bildiğiniz gibi İsa, çarmıha gerilmiş ve çok acı çekmişti. İşte Azize Anna’nın uzaklara dalmış gözleri, İsa bebeğin kaderine duyduğu endişeden kaynaklı.

Meryem’in bebek İsa üzerinde ellerini birleştirmesi ise Tanrı’ya duyduğu şükranı gösteriyor. Meryem’in omzuna baktığımızda annesinin elini görüyoruz. Bu elbette teselli vermek amaçlıdır.

Üç nesil arasındaki yaş farkının yaşlı kadın – toy genç kız ve bebek olarak anlatıldığı ve anlatılmak istenenin beden diliyle anlatıldığı eser, 1519 yılında 60 x 49.8 cm‘lik ahşap panel üzerine yağlıboyayla yapılmış.”

Not: Bazı sözcüklerin anlamı bulunurken nisanyansozluk ve tdk.gov.tr sitelerinden faydalanılmıştır.

Yayınlayan

Musa Ünalan

Fırat Üniversitesi'nde araştırma görevlisi. Pazarlama alanında doktora öğrencisi. İlgi Alanları (Birincil) : Tüketici Psikolojisi, Marka Yönetimi, Veri Analizi. (İkincil) : Davranış Ekonomisi, Bilim Felsefesi, Din Psikolojisi.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s