İlim ve Edep İlişkisi

Her işi yapmanın bir edebi olduğu gibi bilim yapmanında bir edebi olmalıdır. Bu yüzdendir ki, bir hekim olan Ebubekir Razi Eyvani (856-925) ‘‘Bir dirhem ilim, bin okka edebe muhtaçtır” sözünü telaffuz etmiştir.

Bir insanın paraşütle uçaktan atladığında, ne kadar basınca dayanabileceğini öğrenmek için basınç odalarına sokup, iç organları patlayıncaya kadar basınç uygulamanın ahlaki doğruluğunu, ya da çocuklara ciddi hastalıklara sebep olacak mikropları enjekte ederek ne kadar dayanabilecekleriyle ilgili insanlık dışı testleri ancak Josef Mengele’nin acımasızlığında bulabiliriz. Bu Alman Nazi doktor, yaklaşık 2 milyon kişinin insanlık suçu işlenerek öldürülmesinden sorumlu tutulmaktadır.

İmam Malik’i yaklaşık 1100 yıl ileriye taşıyıp Dr. Josef Mengele ile tanıştırsaydık, büyük ihtimalle: ”İlimden evvel, insanlık adabını öğrenmen gerekir” derdi.

Bu sıralar var olan insan-hayvan ayrımındaki ‘namaz’ tartışmasının ruh halini de, edep eksikliğine bağlayabiliriz. İlle bir fark yaratılacaksa insan ile hayvan arasında, Mevlana gibi ”edeptir, edep” diye haykırmalıyız. Ya da edebin bir damla olduğunu, Hz. Ali’nin ‘‘damla dı mı yok olur” sözüne bırakarak geriye çekilebiliriz.

Kalp kıran, ifadeyle zarar veren, hak için hakikat yolunda olmayan kimseler için, içimize su serpecek bir sözü de Mehmet Akif’ten işitelim: ‘‘Ne ibrettir kızarmak bilmeyen çehren, bırak kardeşim tahsili; git önce edep, haya öğren…”.

Devirler değişti. Dergahta yok. Ama dergaha gidenlere de ilimden önce edep öğretirlerdi. Edep öğrenilmediğinde sonuçlarının ne olduğunu gördük, görüyoruz…

İlim yolunda olan kişileri Yunus Emre’nin sözüyle uğurluyoruz:

”Gezdim Halep ile Şamı, Eyledim ilmi talep, Meğer ilim bir hiç imiş, İlla edep illa edep”.

Reklamlar

Yayınlayan

Musa Ünalan

Fırat Üniversitesi'nde araştırma görevlisi. Pazarlama alanında doktora öğrencisi. İlgi Alanları (Birincil) : Tüketici Psikolojisi, Marka Yönetimi, Veri Analizi. (İkincil) : Davranış Ekonomisi, Bilim Felsefesi, Din Psikolojisi https://musaunalan.com/hakkimda/

“İlim ve Edep İlişkisi” için 4 yorum

  1. Sayım Hocam yüreğine sağlık, yine döktürmüşsün. Paylaşımlarını büyük bir ilgiyle takip ediyorum. Akıcı bir dil kullanman ayrıca bir keyif almamı sağlıyor yazılarını okurken. Çok teşekkür ederim bu güzel paylaşımların için. Saygılarımla

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

w

Connecting to %s