Yaşama tarzımız

Bir fikri, bir yaşama tarzını var-kılmanın en iyi yolu, ortaya, o fikri, o yaşama tarzını temsil eden bir “örnek” koymaktır. (İhsan Fazlıoğlu) Bu hayatta en çok istediğim şeylerden birisi, mesafeyi kısaltmaktı. Düşündüklerim ile uyguladıklarım arasındaki. Yaşadığım, akıl ile kalbin çatışması. Hep bir arafta kalma hali. Düşünme kısmı zihinde özgürce gerçekleşirken, davranış kısmı biraz öyle olmuyor. […]

Düşünce Dünyanızda Sahiplendikleriniz

Önce düşünce dünyamızda öldürdüler. Sonra da bir arada yaşayın dediler. Hiç tanımadan, sevmeden, saygı duymadan… Bilakis nefret edercesine. Konuşmaların bitişinde durak olmadığı gibi, ifadelerin de nezaket kuralları yoktu. Herkesin her kesim hakkında sınırsız söz söyleme hakkı vardı. Sözgelimi, düşünmenin ürünü olan bir görüş yerine çevrenizin etkisiyle sahiplendiğiniz fikirler, sizi bir kapana kıstırabilir ve bu durumun […]

12. Hafta: Düşünce Dünyamıza Katkı için 15 Sözcük ve Bir Sanat Eseri

1-Râvi Arapça bir sözcük olan rāwi kökünden gelir. Rivayet eden anlamına gelir. 2-Enfiye Arapça bir sözcük olan anf kökünden gelir. Anf burun demektir. Enfiye de tütünden yapılan ve burna çekilen keyif verici, aksırtıcı toz, burun otu anlamına gelir. 3-Tahmis Arapça bir sözcük olan taχmīs kökünden gelir. Divan edebiyatında bir gazelin her beytinin başına üç dize katılması durumu, beşleme anlamına […]

11. Hafta: Düşünce Dünyamıza Katkı için 15 Sözcük ve Bir Sanat Eseri

1-Hassa Arapça bir sözcük olan χāṣṣa(t) kökünden gelir. Özellik, hususiyet anlamına gelir. “Büyüklerin çoğunda bu hassa yoktur.” – N. F. Kısakürek 2-Yalak Türkçe bir sözcük olan yalak, hayvanların su içtikleri taş veya ağaçtan oyma kap anlamına gelir. “Bir de hayvanları sulamak için yalak vardı.” – Halikarnas Balıkçısı 3-Mücavir Arapça bir sözcük olan mucāwir kökünden gelir. Komşu, civarda olan anlamına gelir. 4-Mücahit Arapça […]

10. Hafta: Düşünce Dünyamıza Katkı için 15 Sözcük ve Bir Sanat Eseri

1-Kayyım Arapça bir sözcük olan ḳayyim kökünden gelir. Yönetici, bekçi, bir şeyi vekâleten idare eden kimse anlamına gelir. Bu anlama benzer bir anlamı olan kayyum sözcüğü, Türk Dil Kurumu’nda birincil anlam olarak cami hademesi; ikincil anlam olarak belli bir malın yönetilmesi veya belli bir işin yapılması için görevlendirilen kimse olarak geçer. Açıkçası bu anlama uygun olan […]

9. Hafta: Düşünce Dünyamıza Katkı için 15 Sözcük ve Bir Sanat Eseri

1-Kemiyet Arapça bir sözcük olan kammiyya(t) kökünden gelir. Miktar, nicelik anlamına gelir. “Onun koleksiyonculuğu, kemiyetteki kahramanlığı ise, boyuna keyfiyette arayıp asla bulamadığı kadını ne yapıp yapıp yakalayabilmek gayretinden.” – N. F. Kısakürek 2-Keyfiyet Arapça bir sözcük olan kayfiyya(t) kökünden gelir. Nitelik anlamına gelir. “Cenap Şehabeddin Bey şiiri nazımdan ayrı bir keyfiyet telakki ediyor.” – Y. K. Beyatlı. Ayrıca durum anlamı vardır. “Böyle bir […]

8. Hafta: Düşünce Dünyamıza Katkı için 15 Sözcük ve Bir Sanat Eseri

1-İntikal Arapça bir sözcük olan intiḳāl kökünden gelir. Taşınma, bir yerden başka yere gitme anlamına gelir. Ayrıca, anlama-kavrama anlamı da vardır. “Onu son gördüğümde de öyle yaptım. İntikali yerinde idi. Güldü. O da bana birkaç fıkra anlattı.” – H. Taner 2-Meçhul Arapça bir sözcük olan machūl kökünden gelir. Bilinmeyen anlamına gelir. “Artık demir almak günü gelmişse zamandan / Meçhule giden […]

7. Hafta: Düşünce Dünyamıza Katkı için 15 Sözcük ve Bir Sanat Eseri

1-Silüet Fransızca bir sözcük olan silhouette kökünden gelir. Gölgenin dış hatlarını izleyerek yapılan çizim, bir nesnenin gölgesinin dış hatları anlamlarına gelir. Asıl hikayesine bakarsak: ”Pek ciddi bir adam olan Etienne de Silhouette, Fransa’da Maliye Bakanlığı Genel Müfettişi ve bakan olarak görev yapmıştır; ancak birkaç ay kalabilmiştir. Emekli aylıklarını indirmek ve soyluların topraklarından vergi almak isteyince şimşekleri […]

6. Hafta: Düşünce Dünyamıza Katkı için 15 Sözcük ve Bir Sanat Eseri

1-Reklam Fransızca bir sözcük olan réclame, iddia, protesto, bağırarak ileri sürülen şey, ilan anlamlarına gelir. 2-Püriten  Fransızca puritain ~ İngilizce puritan olan bu sözcük; köktendinci, özellikle 17. yy’da İngiltere’de zuhur eden radikal protestan mezheplere mensup kimse anlamına gelir. Latince’de puritas safluk, bulaşmamışlık anlamlarına gelir. 3-Ağustos Ağustos, Gregoryen Takvimi’ne göre yılın 8. ayı olup 31 gün çeker. Türkçede bu aya “Harman ayı”, “Lobut ayı” da denir. Kimi yerlerde […]

5. Hafta: Düşünce Dünyamıza Katkı için 15 Sözcük ve Bir Sanat Eseri

Kurban Bayramı’ndan ötürü cumartesi günü yazıyı yetiştiremedim. Bir-iki gün gecikmeyle hazır oldu. Yazı vesilesiyle geçmiş bayramınızı da kutluyorum. Takip edenler bilir, bazı sözcüklerin (bazen çoğunun) anlamını gündelik dilde ne anlam ifade ettiğini biliyor olabiliriz. Fakat ben birtakım kelimeleri özellikle yazıyorum. Sözcüğün nerden geldiği, kökeni ve varsa hikayesinin ilgi çekici olmasından ötürü paylaşıyorum. Düşünce dünyamızda bağlantılar […]